Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
Anadolu Türk Eğitim Dergisi 2026, Clt. 8(1) 90-110

Relationships Among Middle School Students' Math Self-Efficacy, Anxiety, Math Achievement Scores, and Attitudes Toward Math

Murat Tuncer, Meryem Bayram

ss. 90 - 110   |  DOI: https://doi.org/10.29329/ated.2026.1415.6

Yayın Tarihi: Haziran 29, 2026  |   Görüntüleme Sayısı: 0/0   |   İndirilme Sayısı: 0/0


Özet

This study, conducted according to the correlational survey model, investigated the relationships between middle school students' mathematics achievement and their mathematics anxiety, attitudes, and self-efficacy. The study was conducted with the participation of 740 middle school students selected according to appropriate sampling procedures. The data were analyzed using correlation analysis, the independent samples t-test, and ANOVA. Effect sizes were also calculated in cases where the dependent variables differed significantly across the independent variables. The highest correlation between the scales and their dimensions was found between the general mathematics attitude scale and the interest dimension, while the lowest correlation was found between the mathematics achievement score and the general mathematics self-efficacy and anxiety scale. Negative, significant relationships were observed between math anxiety and math achievement scores, interest, anxiety, effort, necessity, self-efficacy, and the overall math attitude scale. Our research findings provide strong evidence that students' self-efficacy beliefs play a significant role in the learning-teaching process in mathematics education. Accordingly, it is recommended that teaching programs be structured to target the development of students' mathematical self-efficacy. To achieve this goal, teaching strategies and practical examples that support students' self-efficacy beliefs can be incorporated into mathematics curricula, encouraging teachers to use different teaching methods and techniques. Furthermore, to enable teachers to play an effective role in developing this skill, mathematics teachers can be supported through seminars and training as part of professional development programs focused on self-efficacy.

Anahtar kelimeler: Perceived Mathematics Self-Efficacy, Mathematics Anxiety, Attitudes Towards Mathematics, Mathematics Achievement


Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
Tuncer, M., & Bayram, M. (2026). Relationships Among Middle School Students' Math Self-Efficacy, Anxiety, Math Achievement Scores, and Attitudes Toward Math. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 8(1), 90-110. https://doi.org/10.29329/ated.2026.1415.6

Harvard
Tuncer, M. and Bayram, M. (2026). Relationships Among Middle School Students' Math Self-Efficacy, Anxiety, Math Achievement Scores, and Attitudes Toward Math. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 8(1), pp. 90-110.

Chicago 16th edition
Tuncer, Murat and Meryem Bayram (2026). "Relationships Among Middle School Students' Math Self-Efficacy, Anxiety, Math Achievement Scores, and Attitudes Toward Math". Anadolu Türk Eğitim Dergisi 8 (1):90-110. https://doi.org/10.29329/ated.2026.1415.6

Kaynakça

    Abdioğlu, S. (2022). Matematik başarısı ve öğrenci kişilik özellikleri: Bir Meta-Analiz çalışması [Unpublished Master’s Thesis]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.

    Adal, A. A., & Yavuz, İ. (2017). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik algıları ile matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. International Journal of Field Education, 3(1), 20-41. https://izlik.org/JA53SP42GY

    Aktan, S. (2012). Öğrencilerin akademik başarısı, öz düzenleme becerisi, motivasyonu ve öğretmenlerinin öğretim stilleri arasındaki ilişki [Unpublished Phd Thesis]. Balıkesir Üniversitesi.

    Alkan, H., Bukova-Güzel, E., & Elçi, A. N. (2004, 6-9 July). Öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarında matematik öğretmenlerinin üstlendiği rollerin belirlenmesi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Malatya.

    Altakhyneh, B. H. (2020). The effect of mathematics anxiety on the achievement of middle school studenst in Amman. Journal of Education and Learning, 14(3), 338-344. https://doi.org/10.11591/edulearn.v14i3.15886

    Altun, M. (2005). İlköğretim ikinci kademede matematik öğretimi. Bursa: Alfa Basım Yayım.

    Aksu, M., & Bikos, L.H. (2002). Measuring and predicting graduate stıdents’ attitude toward statistics. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 22-31. https://izlik.org/JA72PZ35AH

    Aydın, M., & Keskin, İ. (2017). 8. Sınıf öğrencilerinin matematik kaygı düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(5), 1801-1818. https://izlik.org/JA92UR53FF

    Başar, M., Ünal, M., & Yalçın, M. (2002, 16-18 Ekim). İlköğretim kademesiyle başlayan matematik korkusunun nedenleri. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Ankara.

    Baykul, Y. (2014). Ortaokulda matematik öğretimi (5-8. Sınıflar). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

    Baykul, Y. (2003). İlköğretimde matematik öğretimi 1–5 sınıflar için. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

    Bayturan, S. (2011). Ortaöğretim matematik eğitiminde bilgisayar destekli öğretimin, öğrencilerin başarıları, tutumları ve bilgisayar öz-yeterlik algıları üzerindeki etkisi. [Unpublished Phd Thesis], Dokuz Eylül Üniversitesi.

    Carroll, A., Houghton, S., Wood, R., Unsworth, K., Hattie, J., Gordon, L. & Bower, J. (2009). Self-efficacy and academic achievement in Australian high school students: The mediating effects of academic aspirations and delinquency. Journal of Adolescence, 32(4), 797-817. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2008.10.009

    Chen, L., Bae, S.R., Battista, C., Qin, S., Chen, T., Evans, T.M. & Menon, V. (2018). Positive attitude toward math supports early academic success: Behavioral evidence and neurocognitive mechanisms. Psychological Science, 29(3), 390-402. https://doi.org/10.1177/0956797617735528

    Choi, N. & Chang, M. (2011). Interplay among school clımate, gender, attıtude toward mathematıcs and mathematıcs performance of mıddle school students. Middle Grades Research Journal, 6(1), 15–28. https://doi.org/10.1108/MGRJ-02-2011-0003

    Cohen, J., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th Ed.). New York: Routhledge.

    Cohen, J. (1988). Statiscal power analysis for the behavioral sciences (2th Ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

    Çavdar, D. (2019). Matematik dersinde akademik başarı, öz yeterlilik ve matematik dersine yönelik tutum arasındaki ilişkinin incelenmesi [Unpublished Master’s Thesis). YÖK Tez Merkezi (Tez No: 580121).

    Delioğlu, H.N. (2017). 8th grade students of success of mathematics and test and mathematics anxiety, mathematics self efficacy of investigation. [Unpublished Master’s Thesis]. Aydın University.

    Demir, M., & Budak, H. (2016). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin öz düzenleme motivasyon biliş üstü becerileri ile matematik dersi başarıları arasındaki ilişki. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 30-41. https://izlik.org/JA94BX32GP

    Desai, M. S. & Richards T. C. (1998). Computer anxiety, training and education: A meta-analysis. Journal of Information Systems Education, 9(1&2): 49-54.

    Doruk, M., Öztürk, M., & Kaplan, A. (2016). Investigation of the self-efficacy perceptions of middle school students towards mathematics: anxiety and attitude factors. Adiyaman University Journal of Educational Sciences, 6(2), 283-302. https://doi.org/10.17984/adyuebd.306387

    Ducay, J.T. & Alave, A.D. (2021). Self-effficacy, anxiety and academic performance in mathematics of junior high school students. Globus Journal of Progressive Education, 11(1), 41-46. https://doi.org/10.46360/globus.edu.220211009

    Dursen, Ş., & Dede, Y. (2004). Öğrencilerin matematikte başarısını etkileyen faktörler: matematik öğretmenlerinin görüşleri bakımından. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 217-230. https://izlik.org/JA95GJ78GW

    Durmaz, H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin matematik dersine yönelik algılanan araçsallıkları ve öz yeterlik inancı kaynaklarının öz yeterlik inançları ve tutumlarına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 553263).

    Dursun, Ş., & Bindak, R. (2011). İlköğretim II. kademe öğrencilerinin matematik kaygılarının incelenmesi. C. Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 35(1), 18-21. https://izlik.org/JA65NX55RX

    Ekici, G. (2008). Sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlik algı düzeyine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35), 98-110. https://izlik.org/JA88FE56YY

    Erden, M., & Akgül, S. (2010). İlköğretim öğrencilerinin matematik kaygısının ve öğretmen sosyal desteğinin matematik başarısını yordama gücü. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 6(1), 3-16. https://izlik.org/JA26FS92RT

    Erkuş, A. (2009). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci (Second Ed.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

    Filiz, A., & Gür, H. (2020). Matematikte özyeterlik algılar, motivasyonlar, kaygılar ve tutumlar arasında ilişki. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(44), 783-804. https://doi.org/10.31795/baunsobed.704334

    Hackett, G. & Betz, N.E. (1989). An exploration of the mathematics self efficacy/mathematics performance correspondence. Journal for Research in Mathematics Education, 261-273. https://doi.org/10.2307/749515

    Harari, R.R., Vukovic, R.K. & Bailey, S.P. (2013). Mathematics anxiety in young children: an exploratory study. The Journal of Experimental Education, 81(4), 538–555. https://doi.org/10.1080/00220973.2012.727888

    Hiller, SE, Kitsantas, A., Cheema, JE, & Poulou, M. (2022). Mathematics anxiety and self-efficacy as predictors of mathematics literacy. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 53 (8), 2133-2151. https://doi.org/10.1080/0020739X.2020.1868589

    House, J. D. (2004). Cognitive-motivational characteristics and science achievement of adolescent students: Results from the TIMSS 1995 and TIMSS 1999 Assessments. International Journal of Instructional Media, 31(4), 411-424.

    İlhan, A., Gemcioğlu, M., & Poçan, S. (2021). Ortaokul öğrencilerinin matematik tutumu ve problem çözmeye yönelik algılarının matematik başarılarıyla ilişkisi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-15. https://doi.org/10.21666/muefd.734168

    İspir, O. A., Ay, Z. S., & Saygı, E. (2011). Üstün başarılı öğrencilerin öz düzenleyici öğrenme stratejileri, matematiğe karşı motivasyonları ve düşünme stilleri. Eğitim ve Bilim, 36(162), 235-246.

    Kalaycı Ş. (2006). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, Asil Yayınları, Ankara

    Kandal, R., & Baş, F. (2021). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık, öz-düzenleyici öğrenme stratejileri, matematiğe yönelik kaygı ve tutum düzeylerinin matematik başarısını yordama durumu. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 8(1), 27-43. https://doi.org/10.17278/ijesim.834851

    Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.

    Kartal, B., Baltacı, S., & Yıldız, A. (2022). Ortaokul öğrencileri için matematik öz yeterlik ve kaygı ölçeğinin Türkçe ’ye uyarlanması ve matematiksel benlik algısı ile ilişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 2471-2522. https://doi.org/10.29299/kefad.1140407

    Kaya, A., Balay, R. ve Göçen, A. (2012). Öğretmenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin bilme, uygulama ve eğitim ihtiyacı düzeyleri. International Journal of Human Sciences, 9(2), 1303-5134.

    King, J. P. (2014). Matematik sanatı. TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları, Ankara.

    Klomegah, R. Y. (2007). Predictors of academic performance of university students: An application of the goal efficacy model. College Student Journal, 41(2), 407-415.

    Koç, M., Avşaroğlu, S., & Sezer, A. (2004). Üniversite öğrencilerinin akademik başarıları ile problem alanları arasındaki ilişki. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 483-498.

    Kurbanoğlu, N.İ., & Takunyacı, M. (2012). Lise öğrencilerinin matematik dersine yönelik kaygı, tutum ve öz-yeterlik inançlarının cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyi açısından incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9(1), 110-130.

    Kurtuluş, A., & Öztürk, B. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyi ile matematik öz yeterlik algısının matematik başarısına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (31), 762-778. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.1840

    Ma, X., & Xu J. (2004). The causal ordering of mathematics anxiety and mathematics achievement: a longitudinal panel analysis. Journal of Adolescence, 27 (2), 165-179. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2003.11.003

    MEB (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar). Acces Date 20 Februaryt 2019 from http://mufredat.meb.gov.tr/.

    Mutegi, CM, Gitonga, CM & Rugano, P. (2021). Mathematics anxiety, attitude and performance among secondary school students in Kenya. Educational Research and Reviews 16 (6), 226-235. https://doi.org/10.5897/ERR2021.4119

    Omar, S.H., Aris, S.R.S., & Hoon, T.S. (2022). Mathematics anxiety and its relationships with mathematics achievement among secondary school students. Asian Journal of University Education, 18(4), 863-878. https://doi.org/10.24191/ajue.v18i4.19992

    Önal, N. (2013). Ortaokul öğrencilerinin matematik tutumlarına yönelik ölçek geliştirme çalışması. İlköğretim Online, 12(4), 938-948. https://izlik.org/JA62YA26NN

    Pajares, F. (2002). Overview of social cognitive theory and self-efficacy. Erişim adresi: http://people.wku.edu/richard.miller/banduratheory.pdf

    Peker, M., & Şentürk, B. (2012). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin matematik kaygılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (34),21-32.

    Peker, M., & Mirasyedioğlu, Ş. (2003). Lise 2. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları ve başarıları arasındaki ilişki. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14(2), 157-166. https://izlik.org/JA68SN55JE

    Pérez-Fuentes, M. d. C., Núñez, A., del Mar Molero, M., Gázquez, J. J., Rosário, P., & Núñez, J. C. (2020). The role of anxiety in the relationship between self-efficacy and math achievement. Psicología Educativa, 26(2), 137–143. https://doi.org/10.5093/psed2020a7

    Pintrich, P. R. & Schunk, D. H. (1996). Motivation in education: Theory, research, and applications. Ohio: Merrill.

    Reyes, J. D. (2019). Mathematics anxiety and self-efficacy: A phenomenological dimension. Journal of Humanities and Education Development, 1(1), 22-24.

    Reyes, L. H. (1984). Affective variables in mathematics education. The Elementary School Journal, (84), 558-581.

    Sevgi, S., Sarı, A. N., & Işık, C. (2021). Ortaokul öğrencilerinin matematik dersine bağlılığının ve matematik kaygılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(1), 45-62. https://doi.org/10.18039/ajesi.723229

    Sevgi, S., & Yakışıklı, Z. (2020). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz-yeterlik algılarının ve matematiğe yönelik tutumlarının incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 394-416. https://doi.org/10.17860/mersinefd.685426

    Sezgin, M. (2013). Öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarının akademik özyeterlik algıları ve algıladıkları öğretmen davranışları açısından incelenmesi [Unpublished Master’s Thesis]. İstanbul Üniversitesi.

    Shen, E. (2009). The effects of agent emotional support and cognitive motivational messages on math anxiety, learning, and motivation. The Florida State University.

    Sırmacı, N. (2007). Üniversite öğrencilerinin matematiğe karşı kaygı ve tutumlarının incelenmesi: Erzurum Örneklemi. Eğitim ve Bilim, 32(145), 53-70

    Srivastava, R., İmam, A. & Singh, G.P. (2016). Mathematics anxiety among secondary school students in relation to gender and parental education. International Journal of Applied Research, 2(1), 787-790.

    Şahin, F.Y. (2008). Mathematics anxiety among 4th and 5th grade Turkish elementary school students. International Electronic Journal of Mathematics Education, 3(3), 179-192. https://doi.org/10.29333/iejme/225

    Şimşek, H., Şahinkaya, N., & Aytekin, C. (2017). İlköğretim öğrencilerinin matematik kaygılarının ve matematik dersine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 82-108. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.373143

    Tan, M. N. (2015). Ortaokul öğrencilerinin matematik kaygısı, öğrenilmiş çaresizlik ve matematiğe yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. [Unpublished Master’s Thesis]. YÖK Tez Merkezi (Tez No: 407580).

    Taşdemir, C. (2008). İlköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumlarının bazı değişkenlere göre belirlenmesi: Bitlis İli örneği. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (17), 184-201. https://izlik.org/JA37NX85XR

    Tekin, E., Ölmez, Ö., Karakaya, Kurban, Y., Şafak, S., & Nalbantoğlu, K. (2023). 4.sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 10(101), 3240-3252. https://doi.org/10.5281/zenodo.10257001

    Thomson, S., Lokan, J., Lamb, S. & Ainley, J. (2003). Lessons from the third ınternational mathematics and science study. TIMSS Australia Monograph Series. Australian Council for Educational Research.

    Tuncer, M., & Yılmaz, Ö. (2016). Ortaokul öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutum ve kaygılarına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2). https://izlik.org/JA63HD94XW

    Tuncer, M., & Yılmaz, Ö. (2020). Relations attitude towards mathematics lesson, anxiety and academic success. Journal of Research in Mathematics Education, 9(2), 173-195. https://doi.org/10.17583/redimat.2020.4061

    Usher, E.L. & Pajares, F. (2006) Sources of Academic and Self-Regulatory Efficacy Beliefs of Entering Middle School Students. Contemporary Education Psychology, 31, 125-141. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2005.03.002

    Yağmur, A. (2012). Anadolu öğretmen liselerinde öğrenim gören öğrencilerin matematik dersine yönelik tutumları ile öz-yeterlilikleri arasındaki ilişki [Unpublished Master’s Thesis]. YÖK Tez Merkezi (Tez No: 319835).

    Yamaç, A. (2011). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin öz-düzenleyici öğrenme stratejileri ile matematiğe yönelik tutum ve başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Afyon Kocatepe Üniversitesi.

    Yaşar, M. (2016). High school students’ attitudes towards mathematics. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 12(4), 931-945. https://doi.org/10.12973/eurasia.2016.1571a

    Yenilmez, K., & Duman, Ö. A. (2008). İlköğretimde matematik başarisini etkileyen faktörlere ilişkin öğrenci görüşleri. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 251-268. https://izlik.org/JA47JH85DB

    Yenilmez, K., & Özabacı, N.Ş. (2003). Yatılı öğretmen okulu öğrencilerinin matematik ile ilgili tutumları ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 132-146. https://izlik.org/JA33ZG86JB

    Yıldırım, C. (2019). Matematiksel düşünme (15. Edit.). İstanbul: Remzi Kitabevi.

    Yıldızlı, H. (2015). Öz düzenlemeli öğrenmenin altıncı sınıf öğrencilerinin matematik başarılarına, tutumlarına ve öz düzenleme becerilerine etkisi [Unpublished Phd Thesis]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.

    Yılmaz, Ç. (2011). 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin matematik güdüsü, kaygısı, öz yeterlik inancı ve öz kavramı ile matematik dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkiler (Şereflikoçhisar örneği) [Unpublished Master’s Thesis). YÖK Tez Merkezi

    Yürekli, Ü. B. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının matematiğe yönelik öz-yeterlik algıları ve tutumları arasındaki ilişki [Unpublished Master’s Thesis]. YÖK Tez Merkezi.

    Zhang, D. & Wang, C. (2020). The relationship between mathematics interest and mathematics achievement: mediating roles of self-efficacy and mathematics. International Journal of Educational Research, 104, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2020.101648

    Zimmerman, B. J. (1995). Self-efficacy and educational development. In A. Bandura (Ed.), Self-efficacy in changing societies (pp. 202-231). New York: Cambridge University Press.

    Živković, M., Pellizzoni, S., Doz, E., Cuder, A., Mammarella, I., & Passolunghi, M.C. (2023). Matematik öz yeterliği mi yoksa kaygı mı? Matematik performansında duygusal ve motivasyonel katkının rolü. Eğitimin Sosyal Psikolojisi, 26(3), 579-601. https://doi.org/10.31795/baunsobed.704334