Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Anadolu Türk Eğitim Dergisi 2026, Clt. 8(1) 60-77
ss. 60 - 77 | DOI: https://doi.org/10.29329/ated.2026.1415.4
Yayın Tarihi: Haziran 29, 2026 | Görüntüleme Sayısı: 17/19 | İndirilme Sayısı: 59/41
Özet
Öğrencilerin akademik başarısında belirleyici bir faktör olan etkin katılım, öğrenme çıktılarını ve sınıf deneyimlerini doğrudan etkilemektedir. Eğitim alan yazınındaki önemi göz önüne alınarak, bu çalışmada, etkin katılımın davranışsal, bilişsel, duyuşsal ve yapıcı yönlerini ele alan dört boyutlu Etkin Katılım Ölçeğinin (Reeve, 2013) güvenirlik ve geçerlik analizleri yapılarak Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, öncelike çeviri-tekrar çeviri yoluyla ölçeğin dil uyarlaması yapılmış ve dil eşdeğerliğinin sağlandığı görülmüştür. Ardından ölçek 400 lise öğrencisine uygulanmıştır. Yapı geçerliğini doğrulamak için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmış ve modelin uyum indekslerinin veri ile uyumlu olduğu ve Türkçeye uyarlanan ölçeğin orijinal yapıyı yansıttığı belirlenmiştir. Ölçekte yer alan maddelerin ayırt edicilik özelliklerini değerlendirmek amacıyla madde analizi yapılmış ve madde çıkarılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Cronbach Alpha güvenilirlik katsayıları hesaplanarak ölçeğin güvenilir bir ölçme aracı olduğu bulunmuştur. Ölçüt geçerliği Güvenç’in (2015) ölçeğinden elde edilen puanlarla korelasyonu yapılarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin geçerliğini ve güvenirliğini desteklemek için, öğrencilerin etkin katılımının cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Sonuç olarak, 17 maddelik, dört boyutlu Etkin Katılım Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu; lise öğrencilerinin etkin katılımlarının cinsiyete göre farklılık göstermediği, ancak sınıf düzeyi ve akademik başarıya göre farklılık gösterdiği ve başarılı öğrencilerin etkin katılım ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Etkin katılım, duyuşsal etkin katılım, bilişsel etkin katılım, davranışsal etkin katılım, yapıcı etkin katılım
APA 7th edition
Kalkan, B.I., & Guvenc, H. (2026). Dört Boyutlu Etkin Katılım Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 8(1), 60-77. https://doi.org/10.29329/ated.2026.1415.4
Harvard
Kalkan, B. and Guvenc, H. (2026). Dört Boyutlu Etkin Katılım Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 8(1), pp. 60-77.
Chicago 16th edition
Kalkan, Busra Ilgor and Hulya Guvenc (2026). "Dört Boyutlu Etkin Katılım Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması". Anadolu Türk Eğitim Dergisi 8 (1):60-77. https://doi.org/10.29329/ated.2026.1415.4