Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Anadolu Türk Eğitim Dergisi 2025, Clt. 7(2) 343-357
Başarının Sessiz Mimarları: Öğretmenlerin Öğrenci Başarısındaki Sorumluluğu
ss. 343 - 357 | DOI: https://doi.org/10.29329/ated.2025.1388.11
Yayın Tarihi: Aralık 31, 2025 | Görüntüleme Sayısı: 20/6 | İndirilme Sayısı: 21/6
Özet
Bu araştırmada öğretmenlerin başarılı öğrenci algıları ve öğrenci başarısında öğretmen sorumluluklarına ilişkin görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni (olgu bilim) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 16 öğretmen oluşturmuştur. Veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmış ve içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucuna göre öğretmenler başarılı öğrenciyi yalnızca akademik performans açısından değil, aynı zamanda; problem çözme becerisi yüksek, öz benliğinin farkında, çalışkan, hedef belirleyen, öz denetimi güçlü, sorumluluk sahibi, fedakârlık yapan, sosyal becerilere sahip, çok yönlü gelişim gösteren, öğrenmeye açık ve hedef odaklı bireyler olarak algılamışlardır. Araştırmada sonucuna göre öğrenci başarısında öğretmenlerin; öğrenci takibi yapma, rehberlik etme, öğrencinin bireysel özelliklerini keşfetme, paydaşlarla iletişim yapma, öğrenciye ilham verme, hedef belirlemede yardımcı olma, bireysel öğrenme yapma, öğrencinin potansiyelini açığa çıkartma, öğrencinin gelişimi destekleme sorumlulukları bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada öğretmenler, öğrencilere başarılı olmaları için kendini motive etmeli, meraklı olmalı, istekli olmalı, düzenli kitap okumalı, hayal kurmalı, hedef belirlemeli, kendi ilgisini farkında olmalı, sorumluluk sahibi olmalı, zamanı yönetmeli, ne istediğini bilmeli, düzenli tekrar yapmalı önerilerinde bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Başarı, Başarılı öğrenci, Öğretmen, Öğretmen Sorumluluğu
APA 7th edition
Unsal, S., & Yildirim, I.D. (2025). Başarının Sessiz Mimarları: Öğretmenlerin Öğrenci Başarısındaki Sorumluluğu. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 7(2), 343-357. https://doi.org/10.29329/ated.2025.1388.11
Harvard
Unsal, S. and Yildirim, I. (2025). Başarının Sessiz Mimarları: Öğretmenlerin Öğrenci Başarısındaki Sorumluluğu. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 7(2), pp. 343-357.
Chicago 16th edition
Unsal, Serkan and Ilgin Doga Yildirim (2025). "Başarının Sessiz Mimarları: Öğretmenlerin Öğrenci Başarısındaki Sorumluluğu". Anadolu Türk Eğitim Dergisi 7 (2):343-357. https://doi.org/10.29329/ated.2025.1388.11
- Aktan, S. (2012). Öğrencilerin akademik başarısı, öz düzenleme becerisi, motivasyonu ve öğretmenlerinin öğretim stilleri arasındaki ilişki (Doctoral dissertation, Balıkesir University, Turkey). [Google Scholar]
- Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51(Özel Sayı 1), Ö395–Ö410. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878 [Google Scholar] [Crossref]
- Cooper, H. M. (2015). The battle over homework: Commonground for administrators, teachers, and parents: Simonand Schuster. [Google Scholar]
- Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (3. bs.; M. Bütün, Çev.; M. Bütün & S. B. Demir, Eds.). Siyasal Kitabevi. [Google Scholar]
- Çelik, E.,& Gündoğdu, K. (2019). Öğrenci başarısının öğretmen tutumları açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(3), 245–260. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eku [Google Scholar]
- Çeliköz, N., & Gül, M. (2021). Akademik olarak başarılı ve başarısız öğrencilerin genel başarı ve başarısızlığa yönelik algıları. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler En stitüsü Dergisi, 27, 151–169. [Google Scholar]
- Çolakoğlu, J. (2002). Yaşam boyu öğrenmede motivasyonun önemi. Milli Eğitim Dergisi, 155–156 (Yaz-Güz). [Google Scholar]
- Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: A review of state policy evidence. Education Policy Analysis Archives, 8(1). [Google Scholar]
- Engelbrecht, P. (2013). Teacher responsibility and student achievement. International Journal of Educational Development, 33(4), 363–374. [Google Scholar]
- Erdoğdu, M. Y. (2007). Ana-baba tutumları ve öğretmen davranışları ile öğrencilerin akademik başarıları arasındaki ilişkiler. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14. [Google Scholar]
- Erduran, M.,& Tekin, A. (2023). Öğretmen algılarının öğrenci başarısına etkisi: Nitel bir araştırma. Eğitimde Yeni Yönelimler Dergisi, 9(1), 33–49. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eyd [Google Scholar]
- Genç, M., Karaçam, S., & Aydın, F. (2015). Fen Bilimleri öğretmenlerine göre başarılı öğrenci. HAYEF Journal of Education, 12(1), 5–24. [Google Scholar]
- Gobena, G. A. (2018). Family socio-economic status effect on students’ academic achievement at College of Education and Behavioral Sciences, Haramaya University, Eastern Ethiopia. Journal of Teacher Education and Educators, 7(3), 207–222. [Google Scholar]
- Harrison, C., & Killion, J. (2007). Ten roles for teacher leaders. Educational Leadership, 65 74-77. [Google Scholar]
- Hughes, J. N., Zhang, D., & Hill, C. R. (2006). Peer assessments of normative and individua lteacher-student support predict social acceptance and engagementamonglow-achievingchildren. Journal of School Psychology, 43(6), 447–463. [Google Scholar]
- İlgar, S. C. (2014). Nitel veri analizinde bilgisayar programları kullanılması. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Yayınları. [Google Scholar]
- Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi: Nitel ve nicel paradigma açısından analitik bir değerlendirme. Turkish Academic Research Review, 7(2), 505–527. [Google Scholar]
- Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskıdan Çeviri, Çeviri Editörü: S. Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım [Google Scholar]
- Mulholland, J., & Wallace, J. (2001). Teachers and student outcomes. Teaching and Teacher Education, 17(4), 437–452. [Google Scholar]
- Nisrofah, S. (2023). Examining the influence of permissive parenting on student motivation for learning. Tadibia Islamika, 3(1), 12–20. https://doi.org/10.28918/tadibia.v3i1.346 [Google Scholar] [Crossref]
- Oxford, M. L., & Lee, J. O. (2011). The effect of family processes on school achievement as moderated by socioeconomic context. Journal of School Psychology, 49(5), 597–612. [Google Scholar]
- Özcan, N., & Keskin, Y. (2024). Akademik başarısı yüksek öğrencilerin sahip oldukları değerler ve kişilik özellikleri: Öğrenci, veli ve öğretmen üçgeninde sekizinci sınıf öğrencilerine yönelik durum çalışması. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 15, 939–960. [Google Scholar]
- Özdaş, F. (2019). Lise öğrencilerinin akademik başarısını etkileyen öğretmen tutum ve davranışları: Nitel bir analiz. Turkish Studies-Educational Sciences, 14(3). [Google Scholar]
- Özgüven, İ. E. (2002). Eğitimde başarıyı etkileyen psikolojik faktörler. Nobel Yayıncılık. [Google Scholar]
- Pease, S. K. (2018). Success for every child: The impact of teacher perceptions on student achievement. [Google Scholar]
- Rubie-Davies, C. M. (2007). Classroom interactions: Exploring the practices of high- and low-expectation teachers. British Journal of Educational Psychology, 77(2), 289–306. https://doi.org/10.1348/000709906X101601 [Google Scholar] [Crossref]
- Rubie-Davies, C. M., Peterson, E. R., Sibley, C. G., & Rosenthal, R. (2015). A teacher expectation intervention: Modelling the practices of high expectation teachers. Contemporary Educational Psychology, 40, 72–85. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2014.03.003 [Google Scholar] [Crossref]
- Sarıer, Yılmaz. (2016). Türkiye de öğrencilerin akademik başarısını etkileyen faktörler. Hacettepe University Journal of Education, 31, 1–1. https://doi.org/10.16986/HUJE.2016015868 [Google Scholar] [Crossref]
- Savaş, E., Taş, S., ve Duru, A. (2010). Matematikte öğrenci başarısını etkileyen faktörler. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 113–132. [Google Scholar]
- Spradlin, K. D. (2023). Teachers’ perceptions about student success in the high school coteaching environment (Doctoral dissertation, Walden University). Walden Dissertations and Doctoral Studies Collection. Walden University ScholarWorks. https://scholarworks.waldenu.edu/dissertations [Google Scholar]
- Şama, E., & Tarım, K. (2007). Öğretmenlerin başarısız olarak algıladıkları öğrencilere yönelik tutum ve davranışları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 135–152. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd [Google Scholar]
- Şahin Okudan, A. (2024). Öğrencinin akademik başarısında öğretmenin etkisine yönelik bir inceleme. Spor, Eğitim ve Çocuk, 4(3), 11–28. https://doi.org/10.5505/sec.2024.21931 [Google Scholar] [Crossref]
- Tschannen-Moran, M., & Woolfolk-Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17, 783–805 [Google Scholar]
- Urhahne, D. (2015). Teacher behavior as a mediator of the relationship between teacher judgment and students’ motivation and emotion. Teaching and Teacher Education, 45, 73–82. https://doi.org/10.1016/j.tate.2014.09.00 [Google Scholar] [Crossref]
- Van Manen, M. (2007). Phenomenology of practice. Phenomenology & Practice, 1(1), 11–30. https://doi.org/10.29173/pandpr19803 [Google Scholar] [Crossref]
- Varış, F. (1984). Eğitimde program geliştirme: Teori ve teknikler. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları. [Google Scholar]
- Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 213–232. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227345 [Google Scholar] [Crossref]
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
- Wallace, M. R. (2009). Making sense of thelinks: Professional development, teacher practices, and student achievement. Teachers College Record, 111(2), 573–596. https://doi.org/10.1177/016146810911100205 [Google Scholar] [Crossref]
