Bu sayfada Araştırma Etiği, Yayın Etiği ve Yayın Politikası sunulmuştur.
1. Araştırma Etiği
ATED (Anadolu Türk Eğitim Dergisi), araştırma süreçlerinde uluslararası standartlara tam uyumu zorunlu kılmaktadır. Dergimiz; Helsinki Bildirgesi (WMA Declaration of Helsinki), American Psychological Association (APA) Etik İlkeleri ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Araştırma ve Yayın Etiği Yönetmeliği başta olmak üzere ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemeleri benimsemektedir. Yazarların araştırmalarında bu etik kriterleri sağlaması gereklidir.
1.1. İnsan Katılımcılarla Yapılan Araştırmalar
İnsan katılımcıları içeren tüm araştırmalarda yazarların:
zorunludur. Etik kurul onay belgesi makale gönderimi sırasında sisteme yüklenmelidir. Etik kurul bilgileri (kurul adı, karar numarası ve tarihi) makalenin Yöntem bölümünde ve başlık sayfasında açıkça belirtilmelidir.
1.2. Hayvan Deneyleri İçeren Araştırmalar
Hayvan deneklerle yürütülen çalışmalarda, Guide for the Care and Use of Laboratory Animals (National Academies Press, 2011) ve AB Direktifi 2010/63/EU gibi uluslararası kılavuzlara uyum zorunludur. Yazarlar gerekli veteriner/etik kurul onaylarını ibraz etmekle yükümlüdür.
1.3. Etik Kurul Muafiyeti
Bazı çalışmalar etik kurul onayından muaf tutulabilir. Bu durumda yazarların, uygulanan muafiyet gerekçesini Yöntem bölümünde açıklamaları beklenmektedir. 2020 yılı ve sonrasında gerçekleştirilen araştırmalarda etik kurul belgesi mutlaka talep edilmektedir.
2. Yayın Etiği
ATED'in yayın etiği politikaları, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından hazırlanan yönergeler (COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors) doğrultusunda şekillendirilmiştir. Aşağıda belirtilen yayın etiği ilkeleri dergimizin tüm paydaşları için bağlayıcıdır.
2.1. Yazarların Etik Sorumlulukları
Yazar(lar), çalışmada kullanılan verilerin doğruluğunu ve gerçekliğini sağlamalıdır; araştırma süreçleri ve prosedürlerinin kayıtlarını düzenli bir şekilde tutmak; ilgili ham veri ve/veya bilgiyi yayın ve bilim kurulları tarafından gerekli görülmesi halinde sağlamak.
Yazarlar, makalelerinin başka bir yerde yayınlanmadığından veya başka bir hakemli dergide yayınlanmak üzere kabul edilmediğinden emin olmalıdır.
Çalışmaya entelektüel düzeyde katkısı olmayan kişiler yazar olarak gösterilmemeli/gösterilmemelidir.
Çalışmaları hayvan ve/veya insan denekler içeriyorsa, yazarlar ilgili ulusal ve uluslararası kural ve düzenlemelere uymalıdır; gerekli izin ve onayların verildiğini kanıtlamak; öznelerin/katılımcıların mahremiyetine saygı duymak.
Yayımlanmak üzere gönderilen yazılar çıkar veya ilişki çatışması varsa editör ve yayıncı ile paylaşılmalıdır. Gerekli görülürse, bir ek veya hata bildirilmeli veya makale geri çekilmelidir.
Hakem değerlendirmesi sürecinde yazarlardan çalışmalarında kullandıkları ham verileri Yayın Kurulu'na vermeleri istenebilir. Bu nedenle, ilgili verileri Yayın Kurulu ile paylaşmaları ve ilgili tüm verileri en az beş yıl süreyle saklamaları beklenmektedir.
Yazar(lar) erken yayınlanma veya yayın sürecindeki çalışmalarında bir hata fark ettikleri takdirde derginin editörüne veya yayımcıya bildirmek ve düzeltme veya geri çekme sürecinde editörlerle işbirliği yapmakla yükümlüdürler.
2.2. Yazar Katkı Beyanı
ATED, tüm yazarlara uluslararası ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) ve CRediT (Contributor Roles Taxonomy) standartlarına uygun yazar katkı beyanı sunmalarını talep etmektedir. Her yazarın makaleye sağladığı katkı (kavramsal tasarım, veri toplama, analiz, yazım vb.) ayrıntılı biçimde belirtilmelidir.
2.3. Editörün Etik Görev ve Sorumlulukları
ATED’in editör ve alan editörleri, Committee on Publication tarafından Açık Erişim olarak yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" kılavuzlarına dayanan aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olmalıdır. Bunlara aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf)
- Editörlük görev ve sorumluluklarını yerine getirirken, dengeli ve objektif davranışlar benimsemek; hiç kimseye cinsiyet, dini inanç, siyasi görüş, etnik köken veya milliyet ayrımı yapmadan yazarlara adil yaklaşmak.
- ATED’e gönderilen yazıları “makale gönderim kuralları”, çalışmanın önemi ve orijinalliği doğrultusunda değerlendirir ve editöryal değerlendirme sonucunda bir makaleyi reddetmeye karar verirse bu kararının gerekçesini açık ve objektif bir şekilde yazarlara bildirir. Çeşitli dizgi, noktalama, yazım ve mizanpaj hataları ile kaynak gösterme sistemi ile ilgili sorunlar nedeniyle bir makalenin kapsamlı bir revizyona ihtiyacı olduğuna karar verirse yazarları bilgilendirmek ve düzeltme için gerekli süreyi ayırmak.
- Çıkar çatışması durumunda gerekli tedbirlerin alınması ve her iki tarafın taleplerinin değerlendirilmesi.
- ATED’E gönderilen eserlerin hiçbirine ayrıcalık tanınmadan içerik bazında değerlendirilmesi.
- Tüm yazıların kör bir hakem değerlendirme sürecinden geçmesini ve yazarların hakemler hakkında hiçbir şey bilmemesini ve hakemlerin yazarlarla ilgili herhangi bir bilgiye sahip olmamasını sağlamak.
- Özel konularda sponsorlu araştırma veya çalışmaları diğer tüm yazıların geçtiği şekilde ele almak.
- Yazarların ifade özgürlüğünü desteklemek.
- Yazarlar makaleleri hakkında bilgi talep ederlerse, kör hakemlik süreçlerine ilişkin kural ve düzenlemeleri ihlal etmeden, makalelerinin süreçleri ve durumu hakkında onları dikkatlice bilgilendirmek
- Yazarlardan ne beklendiğini sunan ve açıklayan makale şablonunun sürekli olarak güncellenmesi.
- Yayınlanan tüm bildirilerin gönderim ve kabul tarihlerini içermesini sağlamak.
- Derginin kalitesini artırmaya ve gelişimine katkıda bulunmaya çalışmak.
- Bir etik ilkenin ihlal edildiğine dair bir şikayet olması durumunda, ATED’in ilgili politika ve prosedürlerine uygun olarak gerekli işlemleri yapın. Yazarlara yazılarına yöneltilen şikayetleri cevaplamaları veya kendilerini savunmaları için gerekli imkanların sağlanması ve ilgili yaptırımların adil ve objektif bir şekilde uygulanması.
- Hakemleri incelemeye başlamadan önce makalenin yazar(lar)ıyla herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan etmeye davet etmek.
- Uzmanlık alanlarını veya uzmanlık alanlarını göz önünde bulundurarak hakem sayısını yenilemek ve genişletmek.
- Görevlerini zamanında yerine getirmeyen veya kaba ve kaliteden yoksun geri bildirim ve yorumlar yapan hakemler hariç tutmak.
- ATED’in amaç ve kapsamına uygun olmayan bir makaleyi reddetmek.
- Yayın Kurulu'nun gelişimine katkı sağlayabilecek yeni üyelerin bulunması ve atanması.
- Yayın Kurulu'nun yeni üyelerini ATED’in makale gönderme kılavuzu hakkında bilgilendirmek; kendilerine bir Yayın Kurulu üyesinden ne beklendiğinin açıklanması ve sorumlulukları hakkında bilgi verilmesi.
- Dergi ile ilgili eleştiri/eleştirileri incelemek ve gerekli görüldüğü takdirde yanıtlamak.
- Yayınlanan tüm bildirilerin gönderim ve kabul tarihlerini içermesini sağlamak.
- Derginin kalitesini artırmaya ve gelişimine katkıda bulunmaya çalışmak.
2.4. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm yazıların “Çift Kör Hakemlik” ile değerlendirilmesi yayın kalitesine doğrudan etki etmektedir. Bu süreç, tarafsız ve bağımsız inceleme yoluyla gizliliği sağlar. ATED’de inceleme süreci, çift kör inceleme ilkesine göre yürütülür. Hakemler, yazarları doğrudan tanımaz ve/veya iletişime geçmezler ve yazarların hakemlerle ilgili herhangi bir bilgileri yoktur. İnceleme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte hakemlerin değerlendirme formları ve tam metinler hakkındaki görüşleri editör tarafından yazar(lar)a atanır. Bu nedenle ATED için inceleme çalışması yapan hakemlerin aşağıda sıralanan etik sorumlulukları taşıması gerekmektedir.
Hakemler;
- Editöre karar verme süreçlerinde yardımcı olmak için, yalnızca kendi uzmanlık alanlarındaki çalışmaları incelemeyi ve onlara gönderilen makaleyi adil, tarafsız ve zamanında incelemeyi kabul etmeli.
- İlgili 'Hakem Değerlendirme Formu'nu doldurun ve (hakem) kimliğine ilişkin herhangi bir bilginin forma yansımadığından emin olun. Makalenin yayına kabul edilip edilmemesine ilişkin kararını gerekçesi ile birlikte belirtir.
- Makaleyi objektif olarak ve sadece içerik açısından inceleyin ve milliyet, cinsiyet, dini ve siyasi inançlar ve ekonomik kaygıların incelemeyi etkilemediğinden emin olun.
- Bir taslağı tarafsız ve gizli bir şekilde titizlikle inceleyin ve kalitesini artırmak için ilgili geri bildirimi sağlayın.
- Makaleyi yapıcı ve nazik bir üslupla inceleyin ve düşmanlık, iftira ve hakaret içeren kişisel yorumlar yapmaktan kaçının. Hakemlerin yorumlarının bilimsel bir nitelik taşımadığı görülürse değerlendirmelerini ve geri bildirimlerini gözden geçirmeleri istenebilir.
- Bir makalenin yalnızca içeriğini objektif olarak gözden geçirin.
- Editör veya yazar(lar) tarafından sağlanan bilgilerin gizliliğini koruyun ve inceleme süreçlerinden sonra makaleyi imha edin.
- Çift-kör hakemlik sürecine zarar verebilecek bir sorunla karşılaştıklarını düşünürlerse dergi editörüne haber verin ve değerlendirme sürecinde makaleyi incelemeyi reddedin.
- İnceledikleri yazıları, inceleme sürecinden sonra gizlilik ilkesine uygun olarak imha ederler. Hakemler, inceledikleri makalelerin son halini ancak yayımlandıktan sonra kullanabilirler.
- Potansiyel çıkar çatışmalarının farkında olun (mali, kurumsal, işbirlikçi veya yazarlar arasındaki veya diğer ilişkilerle ilgili olanlar) ve editörü ilgili makaleyi inceleme sürecinden çekmesi konusunda uyarın.
2.5. Yayıncının Etik Sorumlulukları
Diğer tüm paydaşlar gibi yayıncı da etik ilkelere uymak ve buna uygun davranmak zorundadır.
Bilimsel suistimal, sahtekarlık ve intihale karşı önlem almanın tüm sorumluluğu yayıncıya aittir.
Yayıncı, ATED’de yayınlanan tüm yazıların fikri mülkiyet haklarını korur ve yayınlanan her ürünün kaydını tutma sorumluluğunu taşır.
Yayıncı, hakemlik, editörlük ve yayın süreçlerine ilişkin tüm kararları editör ve yayın kurulunun vermeye yetkili olduğunu kabul eder.
Tüm paydaşlar, herhangi bir etik dışı davranış veya davranış görürlerse veya fark ederlerse, yayıncıyla iletişime geçmekten çekinmemelidir.
3. Yayın Politikası
3.1. Şeffaflık
ATED'de yazarlar, Editör ve Alan Editörü arasındaki yazışmaların temelinde şeffaflık ilkesi yer alır. Ancak Editör veya Alan Editörü ile hakemler arasındaki yazışmalarda yazarların kimliğinin gizliliği ilkesi korunmalıdır. Ayrıca yazarlara gönderilen raporlarda hakemlerin kimliklerine yer verilmez.
Hakem, kendisine atanan yazının araştırma etiği veya çalışmada kullanılan verilerle ilgili herhangi bir sorun içerdiğini veya kendisi ile yazar(lar) arasında çıkar çatışması olduğuna inanıyorsa, inceleme sürecine başlamadan önce bu konuları Editör ile paylaşmak zorundadır.
3.2. Hakemlik Süreci
ATED'de çift kör (double-blind) hakemlik sistemi uygulanmaktadır. Bu sistem kapsamında:
- Yazarlar, hakemlerin kim olduğu hakkında bilgi sahibi değildir.
- Hakemler, inceledikleri makalenin yazar(lar)ı hakkında herhangi bir bilgiye sahip değildir.
- Her makale, alanında uzman en az iki (2) bağımsız hakemin değerlendirmesine sunulur.
- İki hakem görüşünün birbiriyle çelişmesi (biri kabul, diğeri ret önerisi sunması) durumunda makale, üçüncü bir hakemin görüşüne başvurularak değerlendirilir.
- İki hakem görüşünün birbirine yakın ancak belirgin farklılıklar içerdiği durumlarda Editör, gerekirse Editöryal Karar (Editor's Decision) yetkisini kullanabilir ve kararını gerekçeli biçimde yazarlara iletir.
- Hakem değerlendirmesi süreci ortalama 20 gün içinde tamamlanmaktadır; bu süre makaleye ve hakem müsaitliğine göre değişiklik gösterebilir.
- Revizyon talep edilen makalelerde yazarların düzeltmelerini belirtilen süre içinde tamamlaması beklenir. Büyük değişiklik (majör revizyon) gerektiren makaleler aynı hakemler tarafından yeniden değerlendirilebilir.
Editör, bütünleşik ve tutarlı bir hakemlik süreci sağlamak ve yazarın akademik gelişimine katkıda bulunmak amacıyla hakemlerden birbirlerinin raporlarını okumalarını ve ardından okudukları rapor hakkında yorum yapmalarını isteyebilir. Bu durumda hakemlerin isimleri ve kimlikleri gizli tutulmalıdır.
Hakem Değerlendirme Süreci
Teknik kontrol (Editoryal ofis tarafından):
- Format gerekliliklerinin incelenmesi
- Gerekli tüm bilgilerin eksiksiz olup olmadığı
- Dosyaların, formların, belgelerin ve beyanların kontrolü
Baş editör tarafından ön inceleme:
Makalenin şu kriterlere uygunluğu değerlendirilir:
- Derginin amaç, odak ve kapsamına uygunluk
- Yayın kalitesi
- Dil kalitesi
- Etik standartlar
- Çıkar çatışması
Baş editör, makaleyi ya reddeder ya da editörlere yönlendirir.
Editörlerinin incelemesi:
- Nesnel hatalar
- Dil hataları (dilbilgisi, yazım kuralları ve ilgili bilimsel literatür)
- Araştırma kalitesi
- Araştırmanın etik standartlara uygunluğu
Editörler, makaleyi reddedebilir veya hakem değerlendirmesine gönderebilir.
Hakem değerlendirme süreci:
- Çıkar çatışması beyanı (Çıkar çatışması varsa, editör kurulu durumu değerlendirir ve uygun görülürse hakem ataması yapılır. Yayın Kurulu, COPE’nin çıkar çatışması kılavuzlarını takip eder.)
- Makalenin detaylı incelenmesi
- Kalite değerlendirmesi (araştırma sorusu, hipotez, teorik çerçeve, bilimsel literatüre uygunluk, yöntem, bilimsel standartlar, dil ve sunum, güçlü ve zayıf yönler)
- Geri bildirim sağlama (çalışmayı veya sonuçların sunumunu iyileştirmek için öneriler)
- Beş seçenekten birini belirleme:
- Hakem raporu hazırlama
- Yorumları desteklemek için literatür alıntıları ekleme (uygun olduğunda)
- Tam metin üzerine yorum ekleme
- Editörlere ve/veya yazarlara makale hakkında değerlendirmesini sunma
Hakemlerin değerlendirme sürecinde cevaplayabileceği sorular:
Başlık
- Çalışmayı doğru şekilde yansıtıyor mu?
- Uzunluğu uygun mu?
- Anlaşılmasını zorlaştıracak kısaltmalar içeriyor mu?
- Çalışmanın temel değişkenlerini/olgusunu doğru yansıtıyor mu?
- Başlık özgün ve dikkat çekici mi?
Özet
- Çalışmanın içeriğini makul şekilde özetliyor mu?
- Arka plan bilgisi yeterince verilmiş mi?
- Çalışmanın amacını açıklıyor mu?
- Çalışmanın gerekçesi açıkça belirtilmiş mi?
Yöntem
- Araştırma modeli/deseni açık ve net olarak belirtilmiş mi?
- Araştırma modeli/deseni çalışmanın amacıyla uyumlu mu?
- Veri toplama yöntemleri yeterince açıklanmış ve uygun mu?
- Veri toplama araçlarının geçerlik ve güvenirlik bilgileri yeterli mi?
- Yöntem tekrarlanabilir mi?
- Araştırma sonuçlarına çıkarım açısından yeterli sayıda katılımcı var mı ve bu sayı doğru hesaplanmış mı?
- Uygun kontroller kullanılmış mı?
- İstatistiksel analizler uygun ve yeterli mi?
- Gerekiyorsa etik kurul onayı alınmış mı?
Bulgular
- Bulgular araştırma sorularına uygun şekilde sunulmuş mu?
- Veriler yeterince sunulmuş mu?
- Bulgular açık ve anlaşılır biçimde raporlanmış mı?
- Yöntem bölümünde belirtilmeyen başka veriler sunulmuş mu?
- Tablolar ve metinlerde verilen sayılar birbirini tutuyor mu?
- Metin ile tablolar/şekiller arasında gereksiz tekrar var mı?
- Tablolar ve şekiller yeterli ve gerekli mi?
- Tablolar/şekiller doğru şekilde başlıklandırılmış mı?
Tartışma
- Sonuçlar ilgili literatür ışığında yeterince tartışılmış mı?
- Bulguların kuramsal ve uygulamalı sonuçları yeterince açıklanmış mı?
- Bulgular mevcut literatürle tutarlı ve anlamlı şekilde ilişkilendirilmiş mi?
- Gereksiz spekülasyon yapılmış mı?
- Çalışmanın sınırlılıkları belirtilmiş mi?
- Sonuç ve öneriler sunulmuş mu?
Genel Değerlendirme
- Çalışma özgün bir katkı sunuyor mu?
- Konu derginin kapsamına uygun mu?
- Konu güncel ve önemli mi?
- Bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun mu?
- Makalenin dili kabul edilebilir seviyede mi?
- Kaynaklar güncel mi?
Revize Edilmiş Makalenin Değerlendirilmesi
- Yazarlar önerilere yanıt vermiş mi?
- Yapılan revizyonlar kabul edilebilir mi?
- Yazarlar bir öneriyi neden uygulamadıklarını açıklamış mı?
Yayın İçin Nihai Karar
- Yazarlar revizyonları tamamladıktan ve/veya makalenin son halini sunduktan sonra, bölüm editörleri yayın için önerilerini baş editöre iletir. Nihai karar verilmeden önce birden fazla hakem değerlendirme turu olabilir.
- Baş editör, bölüm editörlerinin önerilerini değerlendirerek nihai kararı verir ve bu kararı yazarlara bildirir. Makale ya kabul edilir ya da reddedilir.
- Makale kabul edilirse, yayın kurulu makaleyi yayına hazırlar.
Yayın İçin Nihai Karar
Hakem değerlendirmeleri ve bölüm editörü görüşleri doğrultusunda makaleler aşağıdaki kararlardan biriyle sonuçlandırılabilir:
- Kabul
- Küçük Düzeltme (Minor Revision)
- Büyük Düzeltme (Major Revision)
- Ret ve Yeniden Gönderim (Reject and Resubmit)
- Ret
Hakem değerlendirmeleri sonrasında bölüm editörleri önerilerini Baş Editöre iletir. Nihai yayın kararı Baş Editör tarafından verilir ve yazarlara bildirilir. Gerektiğinde birden fazla değerlendirme ve revizyon turu gerçekleştirilebilir. Kabul edilen makaleler, yayına hazırlık ve üretim sürecine alınır.
3.3. ATED'de Yazar Hakları
3.3.1. Belirli Hakemleri İnceleme Sürecinin Dışında Tutmak
Yazarlar, çıkar çatışması veya diğer etik sorunlar nedeniyle Editörden makalelerini belirli hakemlere devretmemesini isteme hakkına sahiptir.
- Yazar(lar)ın daha önce kimlerle yayın(lar) paylaştığı/paylaştığı,
- Yazar(lar)a verilen makalenin taslaklarını okumada kim yardım etti,
- Yazar(lar)la daha önceden sorun yaşayanlar,
- Verilen makalenin yayınlanmasından mali olarak kimlerin yararlanabileceği,
- Yazar(lar) ile aynı kurumda (bölümlerde) görev yapanlar.
3.3.2. Makaleyi Geri Çekme
Yazarlar, makalelerini yayınlanmadan önce geri çekme hakkına sahiptir. Bunu yapmak isterlerse 'Makale Geri Çekme Formu'nu doldurup imzalamaları ve ATED'e onay için göndermeleri gerekmektedir.
3.3.3. Hakem Raporlarına veya Yayın Kurulu Kararlarına İtiraz
Yazarların hakem raporları veya yayın kurulu kararlarına karşı her zaman itiraz hakları vardır. İtirazlarını gerekçelendirmeleri ve gerekli belge veya delilleri başvurularına eklemeleri gerekir. Editör uygun görürse yeni bir inceleme turu başlatabilir.
3.3.4. Dizgi Hataları
Yazarlar kendilerinden kaynaklanan dizgi hatalarının veya diğer sorunlu noktaların beş gün içinde düzeltilmesini isteme hakkına sahiptir.
3.4. İntihal Politikası
Kasıtlı veya kasıtsız intihal, araştırma etiğini ihlal etmek anlamına gelir. Diğer çalışmalarla benzer veya aynı içeriğe sahip bir eseri kaynak gösterilmeden yayınlamak etik açıdan suistimal olduğu gibi hukuka aykırı bir suçtur.
Yazarlar, yazılarını ATED'e teslim ettiklerinde intihal raporlarını sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Diğer çalışmalarla %20'nin üzerinde benzerlik gösteren makaleler, hakemlik politikası başlatılmadan yazarlarına geri gönderilecektir.
ATED, intihal tespitinde iThenticate/Turnitin programlarını kullanmaktadır. Makale kabulünden sonra dergimiz sistemi aracılığıyla ek benzerlik taraması da gerçekleştirebilir.
3.5. Çıkar Çatışması
Kişi veya grupların ekonomik veya kişisel olarak menfaat sağladığı konular da çıkar çatışmasına neden olabilir. Bilimsel araştırmaların güvenilirliği kısmen, çıkar çatışmalarının objektif bir şekilde ele alınmasına bağlıdır.
ATED'in yayın kurulu, tüm bu olasılıkları göz önünde bulundurmayı ve inceleme sürecini olabildiğince objektif hale getirmeye çalışmayı taahhüt eder.
3.6. Telif Haklarının Devri
Yayınlanmak üzere ATED'e gönderilen yazılar başka bir yerde yayınlanmamış veya yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Yazarların çalışmalarını gönderirken telif haklarını ATED'e devretmeleri beklenmektedir. Bu devir sözleşmesi, yazının yayına kabul edilmesinden sonra yürürlüğe girer.
3.7. Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğinin Suistimali
Aşağıdaki davranışlar bilimsel suistimal kapsamında değerlendirilir:
- İntihal: Başkalarının özgün düşünce, yöntem, veri ya da ürünlerini kaynak gösterilmeden kullanmak.
- Sahtecilik: Gerçekte var olmayan veya çarpıtılan verilerin kullanılması.
- Çarpıtma: Araştırma kayıtlarını veya verilerini bozmak.
- Çoğaltma: Aynı araştırma verilerinin birden fazla çalışmada kullanılması.
- Dilimleme: Araştırma sonuçlarının bütünlüğünü bozacak şekilde parçalara bölünerek yayınlanması.
- Hak edilmemiş yazarlık: Makalenin üretimine katkıda bulunmayan kişilerin yazar olarak belirtilmesi.
3.8. Üretken Yapay Zekâ Kullanımı
ATED, akademik dürüstlüğü ve şeffaflığı korumak amacıyla yapay zekâ araçlarının yalnızca sınırlı ölçüde (dil düzenleme, görselleştirme gibi destekleyici işlevlerde) kullanılmasına izin vermekte; ÜYZ araçları yazar olarak kabul edilmemekte ve kullanım durumunda yazarların bunu açıkça beyan etmesi zorunlu tutulmaktadır. Ayrıntılı politika için bkz. Üretken Yapay Zekâ Kullanımı Hakkında Beyan.